Бұл мақалада таспалы конвейер мысалында тау-кен жабдықтарының сенімділігін арттырудың теориялық моделі келтірілген. Мақалада таспалы конвейерлерді пайдалану мәселелері, технологиялық жабдықтардың тоқтап қалу себептері және оларды шешу әдістері келтірілген. Таспалы конвейердің істен шығуына талдау жасалды, оның негізінде жабдықтың істен шығуы есептелді. Талдау көрсеткендей, тоқтап қалудың ең көп саны конвейерлік таспалардың үзілуіне байланысты істен шығумен байланысты (таспаны бүлдіру, таспаның үзілуі, таспаның үлкен кесектермен зақымдануы, таспаның түсуі, сондай-ақ таспаны тазалау қажеттілігі), оларды авариялық жөндеу және түйісу қосылыстарын жөндеу. Тоқтап қалудың едәуір үлесі (20%-ға дейін) механикалық жабдықтың істен шығуынан болады. Конвейерлердің электр жабдықтарының істен шығуы ең аз үлес салмаққа ие. Конвейер түйіндерінің жұмыс қабілеттілігін біртіндеп жоғалту сипаты тау-кен машиналары мен кешендерінің сенімділігі теориясының әдістері мен құралдарын қолдану негізінде белгіленеді. Таспалы конвейерлердің сенімділігін арттырудың негізгі бағыттары тұтастай алғанда конструкцияны және олардың негізгі түйіндерін жетілдіру болып табылады, олар конвейерлердің сенімділік деңгейін анықтайды, атап айтқанда: конвейер таспалары, олардың түйіспелері, конвейерлердің қауіпсіз жұмыс істеу деңгейін қамтамасыз ететін таспалар мен жабдықтарға арналған тірек элементтері. Жүргізілген зерттеулер созылу станциясының ақаусыз жұмыс уақытын, істен шыққаннан кейін конвейер таспасының жұмысын қалпына келтіру уақытын, сондай-ақ жетек барабандарындағы таспаның тайып кетуі арасындағы уақытты бөлудің индикативті Заңымен дәл сипатталатындығын анықтады.

https://doi.org/10.48081/KMWD8656

2021

Выпуск 3

В настоящей работе решена задача о действии неосесимметричной подвижной нагрузки на тонкостенную круговую цилиндрическую оболочку в упругом пространстве (массиве). Данная задача является модельной при исследовании динамики тоннелей глубокого заложения под воздействием транспортной нагрузки. Для описания движения массива используются динамические уравнения теории упругости в потенциалах Ламе. Колебание оболочки описываются приближенными уравнениями классической теории тонких оболочек. Контакт между оболочкой и массивом полагается либо жестким, либо скользящим. Решение, полученное авторами для дозвукового случая (когда скорость движения нагрузки меньше скорости волн сдвига в массиве), построено в подвижной системе координат, связанной с равномерно движущейся по внутренней поверхности оболочки нагрузки. На основе полученного решения и численных экспериментов исследовано влияние геометрических параметров обделки тоннеля глубокого заложения на напряженно-деформированное состояние породного массива при действии движущейся осесимметричной нормальной нагрузки. В частности, для различных значений толщины обделки и радиуса ее срединной поверхности, представлены и анализируются результаты расчётов напряжённо-деформированного состояния контура поперечного сечения тоннеля в проходке при докритической скорости движения нагрузки.

https://doi.org/10.48081/ZPES7020

2021

Выпуск 3

Известно, что сельскохозяйственные машины работают в самых тяжелых, жестких и неблагоприятных условиях эксплуатации, которые характеризуются: широким диапазоном климатических факторов, большой запыленностью воздуха и большим количеством абразива в почве, большой динамической нагрузкой на агрегаты вследствие больших и нестабильных сопротивление почвы и случайного характера нагружения. Следствием воздействия этих факторов является резкое увеличение износов деталей гидравлических устройств, агрегатов и узлов сельскохозяйственных машин, возрастание потока поломок и отказов, повышение расхода топлива. В этих сложных условиях повышение работоспособности сельскохозяйственных машин и эффективное их использование возможно только с помощью совершенствования конструкции и технологии изготовления гидравлических устройств, агрегатов и узлов. Авторами разработано конструкция насосов шестеренных с двухосным соединением. С целью повышения производительности насосов шестеренных с двухосным соединением разработана новая конструкция опорных втулок и предложена новый упругий раздвижной элемент. В данной статье приводятся результаты исследования деформированного состояния упругого раздвижного элемента насоса шестеренного с двухосным соединением с помощью программы «ПС ЛИРА». Исследование выполнено в рамках грантового проекта AP09562459 «Создание опытного образца насоса шестеренного для сельскохозяйственных машин на основе двухосного соединения».

https://doi.org/10.48081/SFSO4175

2021

Выпуск 3

The problem of possible pitting and cavitation in internal combustion engines is receiving considerable attention. Both theoretical and simulation simulation studies are carried out in order to understand the noise and vibration sources, using a force equation. . A foundation is also laid to study cavitation and find possible ways of increasing the life of the engine components. Some important results have been shown with negative pressures leading to the fact that the developed models predict the presence of cavitation in the cylinder liner surface, stressing the importance of improving the piston and cylinder liner design.

https://doi.org/10.48081/PTPW9520

2021

Выпуск 3

The article proposes an algorithm for designing round shaped cutters by graphical and analytical methods. Depending on the shaped profile of the part, this algorithm systematizes the calculation and allows you to apply a unified approach and easily automate it. The purpose of the design is the possibility of automating and reducing the calculation time of shaped cutters and is based on determining the radii of the nodal points of the shaped cutter through projections between the nodal points on the horizontal plane. A feature of the proposed algorithm for calculating shaped cutters is the consistency and the possibility of automating calculations that are simple and visual.

https://doi.org/10.48081/XQGQ2851

2021

Выпуск 3

Рассмотрены проблемные вопросы эксплуатации автотранспорта, в частности, утелизация, уменьшение потери и сохранения тепловой энергии в двигателях внутреннего сгорания (ДВС). В итоге все эти мероприятия приведет к повышению КПД двигателя в целом. Теплопередача передается тремя способами: теплопроводностью, конвекцией и излучением. Найдены самые практически доступные способы утилизации тепловой энергий и пути ее сохранения. Выполнен анализ научных работ. Даны теоретические расчетные формулы потери тепловой энергий. Даны диаграммы для практического использования при проектировании таких аккумуляторов тепла для транспортных средств. Показаны пути повышения ресурсов эксплуатации ДВС автотранспорта. Указаны основные используемые теплоизоляционные материалы как, асбест, пробка, слюда, шлаковая, минеральная или стеклянная вата, шерсть и др. Указаны основные эксплуатационные режимы работы двигателей внутреннего сгорания, определяющие в значительной степени его долговечность, основной износ происходит двигателей во время их запусков и прогреве из-за температурного фактора. Предлагаемый вакуумный способ сохранения тепла открывает самые новые направления основания для повышения эффективности теплоизоляции конструкции корпусов аккумуляторов тепла. Найдены экспериментальные зависимости сохранения тепла в ТА от их объема

https://doi.org/10.48081/BABN8221

2021

Выпуск 3

В данной статье рассматривается вопрос совершенствования математического и методического обеспечения реализации укрупненного анализа требований к сборке высокоточных изделий при проектировании технологических процессов механической обработки. Предложенные улучшения позволяют эффективнее выполнять конструкторский размерный анализ высокоточных сборочных единиц в автоматизированном режиме. А также дают возможность выбирать в системе автоматизированного планирования технологических процессов рациональные технологические процессы изготовления деталей при проведении технологической подготовки производства многономенклатурных механообрабатывающих комплексов

https://doi.org/10.48081/DWZV1848

2021

Выпуск 3

The technology features production cast aluminum discs in the conditions of Vector LLP are presented. Smelting process aluminum alloy AK-12 in induction crucible furnaces is described in detail. Industrial experiments results of conducted to reduce the melting time are presented. Initially, the task was set to find the optimal permissible metal residue (swamp) in the furnace after the melting was drained. Based on the results obtained, the optimal mass of the swamp was revealed to be 100 kg. A series of experimental melting was also carried out in order to identify the difference in the melting duration of the heated billet and the billet at room temperature. In the conditions of production of the enterprise "Vector" LLP, a reduction in the duration of melting by 25 minutes was achieved by using the melting method "in the swamp". Also, the preheating of charge materials in the space of the heating furnace contributed to the reduction of the melting time by 10-15 minutes. Before making changes to the technology, a maximum of 12 melts were carried out per day, taking into account the time for cleaning the furnace crucible and the process of draining metal from the furnace space. After the changes were made, the melts number and volume being metal smelted increased almost twice. This allowed the company to simultaneously put into operation four casting machines, which are supplied with metal by only one induction furnace with a capacity of 700kg.

https://doi.org/10.48081/SPJD4574

2021

Выпуск 3

The design parameters and characteristics of dams were estimated during the design of dams in the 40-60th of the last century, and require updating, as well as changing the existing methodological approach to their determination. In the article the data of the current state, regulatory, technical and literary sources used at designing, construction and operation of hydraulic structures (HS) are collected, the comparative analysis of normative and technical documentation of the Republic of Kazakhstan and countries of Europe, USA, China, etc. used at designing and operation of dams is carried out. Examples of world practices in the application of legislation and regulating in terms of dam safety have been considered. A number of normative documents of the Republic of Kazakhstan on the main directions of activity of hydraulic structures, applied at all stages of their existence, from design and construction to operation and liquidation, are determined. The state regulations in the field of architecture, town planning and construction are reviewed, the main purpose of which is to ensure the legally protected needs of citizens and society in creating a favorable and environmentally safe living environment and life, in implementation of architectural, town planning and construction activities, protection of consumer rights of design and construction products, ensuring reliability and safety of construction, sustainable operation of the constructed facilities during operation and maintenance of hydraulic structures. Names and brief contents of standards for dam design in a number of developed countries are given.

https://doi.org/10.48081/VHWM9115

2021

Выпуск 3

Бұл мақалада көп қабатты үйлерді жылыту туралы айтылады. Бір құбырлы жылу жүйесі мен екі құбырлы жылу жүйесін талдау жүргізілді. Екі құбырлы жүйенің бір құбырлы жүйеге қарағанда бірқатар артықшылықтары көрсетілген. Көп қабатты тұрғын үйлердегі құрылғылардың жылу берілуін анықтау нәтижелері көрсетілген. Сондай-ақ, жылыту маусымы кезінде жылыту жүйелерінің әсерінен бірыңғай екі құбырлы көтергіштердің тік жылу тұрақтылығы зерттелді. Әр түрлі сыртқы температурада және көтергіштерге келетін судың өзгеретін гидро жылу режимі қарастырылды. Сонымен қатар, бірыңғай екі құбырлы жүйенің жылу сенімділігін арттыру үшін (бөлмедегі жылу берілістерінің олардың жылу шығындарына сәйкес келу ықтималдығын ескере отырып) сапалы реттеудің қабылданған жылу кестесіне түзетулер енгізу керек екендігі анықталды. Мақалада зерттеулер нәтижесінде екі құбырлы жүйенің біріңғай жүйесімен құрылғылардың жылу беруі мен үй-жайлардың жылу жоғалуы арасындағы сәйкестік биіктігі бірдей үй-жайлардағы салыстырмалы түрде жақын құрылғылардың жылу жүктемелері бар ғимараттарда қол жетімді болатындығы анықталып, сондай-ақ, бұл әрдайым тұрақты бола бермейтінідігі нақтыланған. Мұндай жағдайларда ғимараттың үй-жайларын қажетті мөлшерде жылумен қамтамасыз ету үшін жылу маусымының әртүрлі кезеңдеріндегі сорғының қысымын да өзгерту керекекендігі, бұл сапалы реттеуді сандық реттеумен толықтыратындығы айтылған.

https://doi.org/10.48081/IHCA5538

2021

Выпуск 3